fa.m.wikipedia.org
زبان عربی
زبان سامی
زبان عَرَبی (به عربی: اللُّغَة العَرَبِيّة‎) (گوش دادن) یکی از زبان‌های سامی و یکی از شش زبان‌های رسمی سازمان ملل متحد، زبان مقدس در اسلام، زبان رسمی در جهان عرب، و زبان اقلیت در بقیه کشورهای شمال آفریقا است.[۳][۴][۵][۶] عربی زبان رسمی ۲۵ کشور و با ۴۷۰ میلیون نفر گویشور جزء پرگویش‌ترین زبان‌های جهان است.[۷] امروزه این زبان دارای۱۳ لهجه‌ و گویش‌های گوناگون است ولی عربی نوین معیار به عنوان زبان رسمی نوشتار در همهٔ کشورهای عربی پذیرفته شده‌است.[۸][۹][۱۰] تأثیر عربی بر دیگر زبان‌های جهان مانند فارسی، پَشتو، اُردو، هندی، و زبان‌های گوناگون خانوادهٔ زبان‌های ترکی چشمگیر است.[۱۱][۱۲][۱۳][۱۴]
عربی
اَلْعَرَبِیَّه

«العربیة» در عربی نوشتاری (خط نسخ)
بیان/ˈʕarabi:/, /alʕaraˈbij:a/
زبان بومی دراتحادیه کشورهای عرب
شمار گویشوران
۳۱۰ میلیون به‌عنوان زبان اول  (۲۰۱۱–۲۰۱۶)[۱]
۲۷۰ میلیون به‌عنوان زبان دوم[۱]
زبان‌های آفروآسیایی
عربی
گونه‌های نخستین
نیا عربی
عربی باستان
حجازی باستان
عربی کلاسیک
عربی
گونه‌های معیار
عربی نوین معیار
گویش‌هاعربی مغربی
گویش‌های عربی (مصری، عربی عراقی، شامی)
گویش‌های عربی (شبه‌جزیره‌ایخلیجی، حجازی، یمنی و نجدی)
الفبای عربی
زبان یهودی-عربی
لاتین‌نویسی عربی
عربی اشاره
وضعیت رسمی
زبان رسمی در
عربی نوین معیار در ۲۷ کشور[۲]
فهرست
زبان اقلیت
شناخته‌شده در
فهرست
تنظیم‌شده توسط
فهرست
کدهای زبان
ایزو ۱–۶۳۹ar
ایزو ۲–۶۳۹ara
ایزو ۳–۶۳۹ara

پراکندگی جمعیت عرب‌زبانان، سبز تیره به معنی زبان بیشینه و سبز روشن به معنی زبان کمینه

استفاده از زبان عربی به عنوان زبان ملی (سبز)، زبان رسمی (آبی تیره) و زبان محلی/اقلیت (آبی روشن)
این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.
زبان عربی، زبان قرآن و بسیاری از نخستین نوشتارهای مسلمانان است و نزد بسیاری از مسلمانان یک زبان مقدس محسوب می‌شود.[۱۵] در دوران طلایی اسلام، عربی به عنوان نخستین زبان جهان اسلام از اهمیت بالایی برخوردار بود و آثار علمی، ادبی و دینی فراوانی به این زبان نوشته می‌شد.
این زبان را «لغة الضاد» نیز می‌نامند، زیرا تنها زبانی است که دارای ضاد می‌باشد. ضاد حرفی‌ست که سخت‌ترین شیوهٔ کاربرد را دارد. حرف ضاد بعد از ورود زبان عربی به زبان آلبانیایی، به آن اضافه شد.[نیازمند منبع]
تاریخ
مقالهٔ اصلی: عربی باستان و عربی کلاسیک
تاریخ زبان عربی را در یک روش می‌توان به پیش و پس از اسلام تقسیم کرد. در زمان‌های پیش از اسلام زبان عربی به دو شاخهٔ عربی جنوبی و عربی شمالی بخش‌بندی می‌گردید. عربی جنوبی در سرزمین یمن کنونی به کار می‌رفت و تحت تأثیر ارتباط با مصریان باستان و تمدن فنیقی قرار گرفته بود. این زبان با ظهور اسلام کم‌کم به دست فراموشی سپرده‌شد و به جای آن زبان عربی شمالی که مبنای عربی امروزی است در سراسر عربستان غلبه پیدا کرد. این زبان را اکنون عربی کلاسیک نیز می‌نامند. این زبان با فتوحات مسلمانان و زبان عربی قرآنی که نزدیکی بسیاری به زبان شکل یافته عربی داشت با گذشت زمان فراگیر شد و امروزه به عنوان زبان عربی کلاسیک در همهٔ جای جهان عرب‌زبان پراکنده شده.[۱۶][۱۷][۱۸]
زبان‌های سامی
مقالهٔ اصلی: زبان‌های سامی
یکی از زیرشاخه‌های خانوادهٔ زبان‌های آفریقایی-آسیایی است که ریشهٔ آن به خاورمیانه بازمی‌گردد. این زبان‌ها در غرب آسیا، شمال آفریقا و شاخ آفریقا، و همچنین در گروه‌های بزرگ مهاجری در آمریکای شمالی، اروپا و استرالزی بیش از سیصد و سی میلیون گویشور دارند. هر چند برخی سامیان هنوز هم در مناطق دورافتاده عربستان زندگی می‌کنند، در گذشت روزهای بسیاری از آن‌ها به تدریج از شبه‌جزیره خارج شدند و به مناطق اطراف کوچ کردند و در زبان و فرهنگ با مردم آن مناطق آمیخته شدند. در طی این مهاجرت‌ها تمدن‌های بزرگی در مناطق اطراف به‌وجود آمد که از آن‌جمله می‌توان به تمدن‌های بابلی، آرامی، سومری، کنعانی و عبری اشاره کرد. زبان‌های باستانی ایجاد شده در هر منطقه با هم تفاوت‌های آشکاری دارند ولی همگی جزء زبان‌های سامی به‌شمار می‌آیند.
پرگویشورترین زبان‌های سامی در جهان امروز از این قرارند: عربی (۴۷۰ میلیون)، امهری (۲۲ میلیون)، تیگرینیا (۷ میلیون)، عبری (۹ میلیون)، تیگره (~۱٫۰۵ میلیون)، آرامی (۵۷۵٬۰۰۰ تا ۱ میلیون) و مالتی (۴۸۳٬۰۰۰).
دستور زبان
مقالهٔ اصلی: دستور زبان عربی
کاربری (صرف) فعل در این زبان به دو زمان گذشته (ماضی) و حال (مضارع) است که با کمک صیغهٔ مضارع صیغه‌های آینده (مستقبل) هم ساخته می‌شود؛ و هر کدام از این دسته‌ها چهارده صیغه است.
زبان عربی قالبی و اشتقاقی است، بدین معنا که عرب‌زبانان از الگوهای افعال، تفعیل، مفاعله، استفعال و… بهره می‌برند و با ریختن ریشهٔ واژه در این قالب‌ها که «باب» نامیده می‌شوند، واژه می‌سازند. برای نمونه از واژهٔ پارسی زمان، مشتق‌هائی مانند ازمنه، مزمن و زمن ساخته شده‌است که شناسائی ریشهٔ آن را دشوار می‌کند.[۱۹] نمونهٔ دیگر، واژهٔ پارسی «کادیک» به صورت قاضی و سایر مشتقات آن مانند قضاوت و مقتضی و … [۴] نمونه‌ای دیگر واژه «مورَخ» به معنی تعیین زمان رویدادهاست و در قرآن و عربی پیش از اسلام نبوده و ریشهٔ عربی ندارد. فیروزآبادی در القاموسُ المحیط آن را بر گرفته از «ماه رخ» دانسته‌است، اما برخی از زبان‌شناسان معاصر آن را اسم فاعل از «تاریخ» می‌دانند و خود تاریخ را عربی شده از «تاریک» می‌دانند. زیرا سخن از گذشته‌ها در تاریکی و ابهام قرار دارد. در گاه‌نامهٔ «اَلدِراساتُ الأَدَبیَّة» بهار و تابستان ۱۳۴۳. نویسنده دیدگاه‌های مختلف را در این خصوص آورده و نظر حمزه اصفهانی را در مورد عربی‌شده از «ماه رخ» یا «تاریک» را بررسی نموده‌است. و نتیجه‌گیری نموده که عربی‌شده از «تاریک» بیشتر محتملست و به منطق نزدیکترست.[۲۰][۲۱] عرب‌ها شمار زیادی از واژه‌های فارسی را برابر گویش خود دگرگون کردند و شماری از همین واژه‌ها به‌وسیلهٔ ایشان و کارگزاران ایرانیِ آن‌ها به پارسی وارد شد. چند نمونه از این گروه واژه‌های «فیل»، «فردوس»، «ابریق»، «قهستان» و «کنز» هستند که به ترتیب از واژه‌های پارسی «پیل»، «پردیس»، «آبریز»، «کوهستان» و «گنج» ساخته شده‌اند. عربی‌سازی شمار دیگری از واژه‌های پارسی و راه یافتن آن‌ها به پارسی از الگوی پیچیده‌تری پیروی می‌کند.[۲۲] یک نمونه واژهٔ «جنحه» است که در پارسی کنونی کاربرد حقوقی دارد. این واژه از مفرد کردن واژهٔ «جُناح» ساخته شده‌است، اما «جناح» خود عربی‌شدهٔ واژهٔ پارسی «گناه» است.[۲۳] واژگانی مانند «پهلوان» (پهلوان) و «مهرجان» (بر گرفته از مهرگان که برای هرگونه جشن به‌کار می‌رود) در عربی نیز برگرفته از واژگان فارسی هستند[۲۰] واژه‌هائی مانند برنامه (برنامج)، فیروز، تنور، خندق، قناة، قلعة (کلات)، منجنیق، اسفناج، دیوان، برزخ، بلبل، حنا، یاسمین، سرو، عدس، شهی، آجر، گچ (به عربی جص)، خنجر (برگرفته از واژهٔ خونگر)، طربوش (بر گرفته از سرپوش) از پارسی گرفته شده‌اند. در قرآن نیز واژگان پارسی فراوانی راه یافته‌است.[۲۴] که از این دید پرنفوذترین زبان بر ادبیات قرآنی انگاشته می‌شود: دین، سراج (برگرفته از چراغ)، جند، سجیل (بر گرفته از سنگ گل)، نمارق (جمع واژهٔ نرمک ایرانی به معنی بالش)، وزیر (از وَچیر پهلوی)، مسک (از مشک پهلوی)، عفریت (از آفرید).[۲۵][۲۶][۲۷][۲۸][۲۹] از دیگر واژه‌هائی که از پارسی به عربی رفته‌اند می‌توان به: هندسه (برگرفته از اندازه / هَنداچک)، محراب (برگرفته از مهراب) و مسجد (برگرفته از مَزگت) اشاره کرد.[۳۰]
تأثیر زبان‌های دیگر بر زبان عربی
از این میان می‌توان به تأثیر زبان‌های فارسی، عبری، اکدی و رومی بر آن اشاره کرد، حتی در نوشتار قرآن چنین واژه‌هائی یافت می‌شوند هر چند که زبان عربی بنا بر ویژگی نهادین خود که واژه‌ها در آن گردانِش (صرف) می‌شوند چهره وام‌واژه‌ها را چنان دگرگون می‌نماید که شناسائی ریشهٔ آن بسیار دشوار می‌گردد. برای نمونه واژهٔ عربی «جلّاب» بر وزن «فعّال» برگرفته از واژهٔ فارسی «گلاب» است.[۳۱]
معرب‌سازی
مقالهٔ اصلی: واژه معرب
در زبان عربی واژگان بسیار زیادی وجود دارد که به آن‌ها «معرّبات» یعنی «عربی‌شده» می‌گویند. ریشهٔ بسیاری از معرّبات هنوز ناشناخته است. سازمان استانداردسازی عربی کوشش فراوانی کرده تا ریشهٔ این‌گونه واژگان شناسائی شود، اما برای اینکه در عربی‌سازی معمولاً واژگان بیگانه به‌طور کامل برهم ریخته می‌شود، نمی‌توان به سادگی این‌گونه معرّبات را ریشه‌یابی نمود. گفته می‌شود حدود ۵ هزار واژه معرّب از واژگان رایج در زبان پارسی به زبان عربی راه یافته‌است. واژگانی مانند «جَص»، «مُجَصِص» و مشتقات آن از «گچ» و «اساطیر» و «اسطوره» از «Stori» لاتین و «خارطة» و «خوارط» از «Carta» و «منهی عنه» و «نهی» از «نه» و «No» فارسی و سانسکریت است.[۳۲] واژهٔ «کتاب» ریشهٔ اَکَّدی دارد و همراه با قرآن به عربی اندر آمده‌است[۳۳][۳۴] در دو سدهٔ گذشته نیز واژگان فراوانی از زبان‌های اروپایی به عربی راه یافته‌اند. برای نمونه «تکنولوژی» که گفته می‌شود «التکنولوجیه» یا در سیاست (مانند: الإمبریالیة، الإیدیولوجیا…)، یا هنر و ادبیات (مانند: رومانسیة، خارطة از کارتوگرافی Carta- باکلوریا(Bachelor)-ماجستر(Master)- فلسفه، فلم (فیلم)، سیناریو (سناریو)...) یا صنعت و تکنولوژی (مانند: باص، رادیو، اوراش/ ورشه(Workshop) - تلیفون، تلفزیون، Technic- تقنی -. کمبیوتر…). در کتاب «الکلمات الفارسیه فی المعاجم العربیه» حدود ۳ هزار کلمه عربی که از زبان پارسی به عربی راه یافته‌اند را به همراه توضیحات برای هر واژه آورده‌است. قبلاً نیز جوالیقی ۸۳۸ کلمه و در کتاب المنجد ۳۲۱ کلمه و ادی شیر، در کتاب واژه‌های پارسی عربی‌شده، ۱۰۷۴ واژه پارسی را توضیح داده‌است.[۳۵][۳۶]
مفرس سازی
در زبان عربی واژگانی از دوره شکل گیری عربی قرآن تا دوره معاصر وجود دارد که به آن «مفرّس» به معنای «فارسی شده» می گویند.واژگان راهیافته به زبان عربی از راه های تجارت ، سیاحت، زیارت ، به جزیرة العرب راهیافته است.این واژگان به علت دو ویژگی ساخت پذیری و محتواپذیری زبان عربی ، در زبان مقصد هضم شده است. فعل ها، واژگان و حروف مفرّس از مسیر زبان شناسی قابلیت شناسایی دارند.[نیازمند منبع]
واژگان مفرّس شمار فراوانی از لهجه ها و گویش های فارسی قدیم و جدید را در بر می گیرند که با بررسی زبان شناختی زبان فارسی قابلیت شناسایی و دریافت دارند.مانند : صولجان ، أرجُوان، تَسَربَلَ[نیازمند منبع]
دستور زبان
صفت (و موصوف) و مضاف (و مضافٌ‌الیه: تعلق یک چیز به چیز دیگر که هر دو اسم باشند) در زبان عربی مشابه زبان انگلیسی و البته گاهی زبان فارسی تاجیکی است یعنی صفت پیش از موصوف (البته در زبان انگلیسی از یک حرف اس اضافه نیز استفاده می‌شود) بر عکس زبان فارسی.[کجا؟] صرف فعل در زبان عربی دو نوع ثلاثی و رباعی دارد برای افعالی مانند ذهب و زلزل که هر یک به دو دسته صرف ساده ماضی و مضارع و صرف مزید (موارد خاص مانند امر کردن مطاوعه) ماضی و مضارع تقسیم می‌شود. همچنین باب‌های (وزن‌های) خاصی مانند باب مکان سَجَدَ (مَفعِل:مسجد) و باب زمان نیز دارد. افعال برخی صحیح و برخی معتل (دارای حروف صدادار عله الف، ی یا و) هستند و بر اساس اینکه محل حرف عله در کجای واژه فعل باشد معتل العین یا معتل الام خوانده می‌شود مانند قول و صرف این‌گونه افعال زمانی که دو حرف صدادار کنار هم بیایند متفاوت است مثلاً قال به جای قَوَلَ و بسته به شرایط ممکن است کسره و حرف عله به حرف صدادار ی و فتحه و حرف عله به حرف صدادار آ و ضمه به او تبدیل شوند و گاهی حرف عله ساکن شود یا حذف شود مانند وجد و یجد یا تجعید.
اعداد در دستور زبان عربی
در دستور زبان عربی اعداد به دو گروه اعداد اصلی و اعداد ترتیبی تقسیم می شوند.
اعداد اصلی عددهایی هستند که نشان دهنده تعداد و کثرت معدود هستند. برخلاف اعداد ترتیبی که نشان دهنده ترتیب و جایگاه معدود هستند.
در زبان عربی، اعداد اصلی قبل از معدود می آیند اما در اعداد ترتیبی ابتدا معدود می آیند.
انواع اعداد اصلی عربی
۱. اعداد مفرد: شامل عدد ۳ تا ۱۰ می شود.
۲. اعداد مُرکَّب: شامل اعداد از ۱۱ تا ۱۹ می شود. (دلیل این نامگذاری به خاطر ترکیبی بودن اجزای این عددهاست که ساخته شده از ترکیب دو عدد هستند)
۳. اعداد معطوف: شامل اعداد ۲۱ تا ۹۹ می شود. که البته اعداد عقود در بین آنها نیست.
۴. اعداد عقود: عددهایی که به‌صورت ده تا ده تا تشکیل و شمارش می شوند و آغازشان از ۱۰ است: ۱۰-۲۰-۳۰-۴۰-۵۰-۶۰-۷۰-۸۰-۹۰. و تا ۹۰ ادامه دارد.
قواعد اعداد اصلی با معدود
- معدود در اعداد ۱ و ۲ و ۱۱ و ۱۲ در حکم رابطه وصفی هستند. یعنی در حرکت گذاری و اعراب،در جنسیت، در معرفه و نکره مانند هم هستند.
- معدود در اعداد ۳ تا ۱۰ از نظر جنسیت برخلاف عدد است. از نظر حرکت نیز همواره مجرور است. مانند: تلاثةُ رجالٍ
- معدود در اعداد ۱۳ تا ۹۹ «چه معطوف باشد، چه عقود» به‌صورت مفرد آمده و همیشه حرکت منصوب می گیرد. مانند: اربعة عشر رجلاً.
البته در اعداد ۱۳ تا ۱۹ رقم یکان از نظر جنسیت با معدود مخالف است. [۳۷]
اعداد ترتیبی
اعداد ترتیبی به اعدادی گفته می شود که نشان دهنده جایگاه یا ترتیب معدود هستند.
این اعداد در دستور زبان با معدود خود در رابطه وصفی «موصوف+صفت» قرار می گیرند و از همدیگر تبعیت می نمایند.
مانند: الصفحةِ الثالثةِ . الدرسُ الثامنُ [۳۷]
گویش‌ها و لهجه‌ها
پراکنش گویش‌های عربی
نوشتار اصلی: گویش‌های عربی
چارچوب جغرافیائی که گویشوران زبان عربی در آن پیشینه‌اند را جهان عرب می‌نامند که شامل بیش از ۲۰ کشور می‌شود که از خاورمیانه آغاز شده و تا شمال باختری آفریقا ادامه می‌یابد.
زبان عربی شمار فراوانی از گویش‌ها و لهجه‌های گوناگون را دربرمی‌گیرد که به‌طور کلی به سه بخش تقسیم می‌شود:
در کشورهای عربی لهجه استاندارد برای آموزش در آموزشگاه‌ها و نوشتن کتاب و روزنامه به کار برده می‌شود.
اما هر بخشی از جهان عرب، گویش محلی ویژه خود را دارد که گاه تفاوت‌های میان آن‌ها به اندازه‌ای است که عرب‌ها مجبور به سخن‌وری به عربی کتابی یا انگلیسی یا زبان واسط دیگری با هم می‌شوند. دلیل شمار فراوان گویش‌ها و لهجه‌ها در زبان عربی را تأثیر زبان‌های پیشین موجود در آن بخش‌ها پیش از چیرگی زبان عربی بر آن منطقه‌ها دانسته‌اند. در حالت کلی عربی گفتاری را به دو بخش خاورمیانه‌ای و باختری تقسیم می‌کنند اما به‌طور دقیق‌تر عربی دارای ۴ گویش زیرست که هر کدام خود دارای لهجه‌های فراوانیست.
از این میان عربی مصری به عنوان گویش گفتاری زبان دوم مشترک میان همه عرب‌زبانان به کار می‌رود؛ و دلیل آن وجود انبوه فیلم‌ها و برنامه‌های تلویزیونی و رادیوئی و منابع عربی به این گویشست.
تفاوت لهجه‌ها در گویش‌های روزانه زبان عربی در واژگان، دستور زبان و شیوهٔ آوایش واژه‌ها به چشم می‌خورد.
بیشترین تفاوت‌ها بین گویش‌های غرب و شرق کشورهای عرب‌زبان وجود دارد؛ برای نمونه (کویتی و مراکشی)
در تفاوت‌های مربوط به چگونگی آوایِش می‌توان به چگونگی آوایِش حرف /ق/ اشاره نمود که در لهجه بادیه‌نشینان و عراقی‌ها /گ/، در لهجه مصری و سوریه /ء/ و در لهجه فلسطینی /ک/ تلفظ می‌شود. یا چگونگی تلفظ /ج/ که در لهجه مصری /گ/ آوایِش می‌شود مانند الجمهوریة => الگمهوریة و در لهجه لبنانی و لهجه بعضی از عرب‌های خوزستان ایران به ویژه برخی از قبیله‌های «سواری، حیدری» این حرف نزدیک به /ژ/ آوایِش می‌گردد.
زبان‌های رایج غیرعربی در کشورهای عربی
از ۲۲ کشور عربی، ۸ کشور بیش از یک زبان رسمی (علاوه بر عربی) دارند و ۱۹ کشور هم علاوه بر زبان‌های رسمی، زبان‌های مهم و پرگویش دیگری هم دارند. زبان مادری نیمی از جمعیت کشورهای عربی شمال آفریقا مانند مراکش و الجزایر زبان آمازیغی است و در قانون اساسی جدید این دو کشور زبان آمازیغی به عنوان زبان رسمی در کنار فرانسه و عربی به رسمیت شناخته شده‌است.
ردیفنام کشورزبان رسمی دیگرسایر زبان‌های مهم رایج
آفریقا
۱الجزایرزبان بربری (زبان آمازیغی)زبان فرانسوی در تجارت و آموزش
۲مراکشزبان بربری (زبان آمازیغی)زبان فرانسوی در اسناد دولتی
۳لیبی-زبان بربری (زبان آمازیغی)
۴تونس-زبان بربری (زبان آمازیغی)، زبان فرانسوی در تجارت و آموزش
۵مصر-زبان قبطی (زبان مذهبی مسیحیان)، زبان دومری، زبان نوبی (زبان قدیم مردم حبشه)
۶سومالیزبان سومالیایی-
۷جیبوتیزبان فرانسویزبان سومالیایی و زبان عفار به عنوان زبان‌های ملی
۸سودانزبان انگلیسیزبان نوبی (زبان قدیم مردم حبشه)، زبان فور در دارفور، زبان دومری توسط کولی‌ها، زبان قبطی (زبان مذهبی مسیحیان)
۹موریتانی-زبان پولار، زبان سونینکه و زبان ولوف به عنوان زبان‌های ملی، زبان فرانسوی
۱۰قمرزبان فرانسوی، زبان قمری-
آسیا
۱۱عراقزبان کردی، زبان آشوری، زبان ارمنی
۱۲عربستان-زبان اردو (کارگران پاکستانی)، زبان روهینگیا (کارگران بنگلادشی)، زبان تاگالوگ (کارگران فیلیپینی)
۱۳یمن-زبان مهری، زبان سوکوتری، زبان انگلیسی
۱۴عمان-زبان بلوچی، زبان هندی، زبان اردو، زبان شهری (زبان جبالی)
۱۵اماراتزبان انگلیسیزبان اردو، زبان هندی و زبان فارسی به عنوان زبان‌های ملی
۱۶قطر-زبان انگلیسی (زبان تأیید شده)، زبان اردو، زبان هندی
۱۷بحرین-زبان اردو،
۱۸کویت-زبان انگلیسی (در تجارت)، زبان اردو
۱۹سوریه-زبان کردی، زبان ارمنی، زبان ترکی، زبان آشوری
۲۰اردن-زبان ارمنی، زبان چرکسی
۲۱لبنان-زبان ارمنی، زبان فرانسوی
۲۲فلسطین--
کل۲۲۸ کشور۱۹ کشور
جستارهای وابسته
* برهم‌کنش زبان‌های فارسی و عربی
فهرست واژگان فارسی با ریشه عربی
فهرست واژگان عربی با ریشه فارسی
ادبیات عربی
خط عربی
عربی بحرانی
عربی عراقی
عربی تونسی
عربی جنوبی باستانی
عربی جنوبی نو
عربی حجازی
عربی خراسانی
عربی خلیجی
عربی خمسه
عربی خوزستانی
عربی شحی
عربی صعیدی
عربی ظفاری
عربی عمانی
عربی لبنانی
عربی مصری
عربی میان رودانی شمالی
عربی نوین معیار
عربی‌سازی
پانویس‌ها و منابع
  1. ۱٫۰ ۱٫۱ "Arabic – Ethnologue". Ethnologue. Simons, Gary F. and Charles D. Fennig (eds.). 2018. Ethnologue: Languages of the World, 21st edition. Archived from the original on 5 January 2016. Retrieved 21 February 2018.
  2. Wright (2001:492)
  3. Al-Jallad, Ahmad. "Al-Jallad. 2018. The earliest stages of Arabic and its linguistic classification".
  4. «زبان عربی، ستون واقعی تنوع فرهنگی بشریت». ایمنا. ۲۰۱۹-۱۲-۱۸. دریافت‌شده در ‎۲۰۲۰-۰۸-۲۱.
  5. «عناصر سامی در زبان عربی». rasekhoon.net. دریافت‌شده در ‎۲۰۲۰-۰۸-۲۱.
  6. «دستور تطبیقی زبان‌های سامی». پایگاه خبری طومار اندیشه. دریافت‌شده در ‎۲۰۲۰-۰۸-۲۱.
  7. «آموزش زبان عربی و مکالمه آنلاین». آکادمی زبان ساینا. دریافت‌شده در ‎۲۰۲۰-۰۸-۲۱.
  8. «محبوب‌ترین لهجه در میان عرب زبانان». مشرق نیوز. ۲۰۱۳-۰۸-۲۲. دریافت‌شده در ‎۲۰۲۰-۰۸-۲۱.
  9. الریحانه، پشتیبانی سایت (۲۰۱۶-۱۱-۱۸). «تفاوت عربی فصیح با لهجه‌ها؛ تفاوت‌ها و شباهت‌های عربی فصیح و لهجه‌ها در چیست؟». الریحانه. دریافت‌شده در ‎۲۰۲۰-۰۸-۲۱.
  10. سه فهرست بایگانی‌شده در ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine، اثنولوگ، انکارتابایگانی‌شده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine، "Languages spoken by more than 10 million people", Microsoft Encatra, 2006 Retrieved on 2007-02-18.
  11. «تأثیر زبان و ادب عربی بر زبان و ادب دری». farkhari.com. دریافت‌شده در ‎۲۰۲۰-۰۸-۲۱.
  12. نغزگوی کهن, مهرداد (2013-08-23). "بررسی تأثیر زبان عربی بر نظام واجی زبان فارسی وگونه‌های آن". پژوهش‌های زبان‌شناسی تطبیقی. 3 (5): 65–94. ISSN 2252-0740.
  13. «SID.ir | بررسی تأثیر زبان عربی بر نظام واجی زبان فارسی و گونه‌های آن». www.sid.ir. دریافت‌شده در ‎۲۰۲۰-۰۸-۲۱.
  14. «رابطه دو سویه زبان فارسی- زبان عربی». hawzah.net. دریافت‌شده در ‎۲۰۲۰-۰۸-۲۱.
  15. زبان مقدس - حسین توفیقی «پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی».
  16. «مروری بر تاریخچه زبان عربی و قدمت آن». وبلاگ شبکه مترجمین ایران. ۲۰۲۰-۰۱-۲۲. دریافت‌شده در ‎۲۰۲۰-۰۸-۲۱.
  17. نت، العربیة (۲۰۱۹-۱۲-۱۸). «18 دسامبر روز جهانی زبان عربی، زبان به‌جا مانده از دوران سامی‌ها». العربیة نت. دریافت‌شده در ‎۲۰۲۰-۰۸-۲۱.
  18. «انواع زبان عربی را بشناسید». آموزشگاه زبان ایران آکسفورد (ایرانیان). ۲۰۱۸-۰۷-۱۱. دریافت‌شده در ‎۲۰۲۰-۰۸-۲۱.
  19. علوی مقدم، سید محمد: زبان و ادبیات پارسی: «وجود چند واژه بیگانه به زبان فارسی گزندی وارد نمی‌سازد». در: گاهنامه «حافظ»، نیمه دوم مرداد ۱۳۸۵ - شماره ۳۳. (از صفحه ۴۶ تا ۴۹).
  20. ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ محمدعلی امام شوشتری (۱۳۴۷)، فرهنگ واژه‌های فارسی در زبان عربی، انتشارات انجمن آثار ملی
  21. اطلاع بیشتر نگاه شود الدراساتُ الأدبیّة» بهار و تابستان ۱۳۴۳ - شماره ۲۱ و ۲۲ صفحه ۲۹ تا۳۶ پایگاه مجلات تخصصی نور. [۱]
  22. دکترمحمد عجم (۴ مهر ۱۳۸۶‎). «اهمیت زبان فارسی در عصر دهکده جهانی». همشهری آنلاین. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ نوامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۵ دی ۱۳۹۰‎.
  23. المطران أَدَّی شِیر (۱۹۸۷)، الألفاظ الفارسیة المعربة، طبعة دارالعرب للبستانی القاهرة الطبعة الثانیة
  24. دکترمحمد عجم (۲۴ خرداد ۱۳۸۶‎). «آیا در قرآن کلمات غیر عربی وجود دارد». سایت آفتاب. دریافت‌شده در ۵ دی ۱۳۹۰‎.
  25. محمد التونجی (۱۹۹۸)، معجم المعربات الفارسیة: منذ بواکیر العصر الحاضر، مکتبة لبنان ناشرون، بیروت
  26. جلال الدین السیوطی (برگردان محمدجعفر اسلامی)؛ (۱۳۶۲)، ریشه یابی واژه‌ها در قرآن، شرکت سهامی انتشار
  27. آرتور جفری (برگردان فریدون بدره‌ای) (۱۳۸۸)، واژه‌های دخیل در قرآن مجید، توس
  28. حبیب‌الله نوبخت (۱۳۵۳)، دیوان دین در تفسیر قرآن مبین، چاپخانه وزارت اطلاعات و جهانگردی
  29. جلال الدین السیوطی (۱۹۹۹)، المهذب فیما وقع فی القرآن من المعرب، مکتبة مشکاة الاسلامیة
  30. أبو منصور الجوالیقی (۱۹۶۹)، المعرب من الکلام الأعجمی علی حروف المعجم، طبعة القاهرة
  31. آذرتاش آذرنوش (۱۳۵۴)، راه‌های نفوذ فارسی در فرهنگ و زبان تازی (پیش از اسلام)، انتشارات دانشگاه تهران
  32. و تأثیر زبان فارسی بر زبان و ادبیات شبه قاره هند [۲]بایگانی‌شده در ۲۰۱۸-۱۰-۰۸ توسط Wayback Machine حوزه هنری دکترعجم
  33. حلام الجیلالی (۲۰۰۳)، الأثیل والدخیل فی معاجمنا العربیة، مکتبة علوم اللغة العربیة؛ طَبعَةُ دارِ ابنِ حَزمٍ
  34. شهاب الدین أحمد الخفاجی (۱۳۸۳ ه‍. ق‎)، شفاء الغلیل فیما فی کلام العرب من الدخیل، طبعة المطبعة الوهبیة مصرکاراکتر zero width joiner character در ‎|تاریخ= در موقعیت 7 (کمک); تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  35. تأثیر زبان فارسی بر زبان عربی [۳] بایگانی‌شده در ۱۷ مارس ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine روزنامه همشهری
  36. «SID.ir | ارتباط زبان فارسی با زبان‌های سامی پیش از اسلام». www.sid.ir. دریافت‌شده در ‎۲۰۲۰-۰۸-۲۱.
  37. ۳۷٫۰ ۳۷٫۱ مبادی العربیة، رشید الشرتونی،جلد ۴ صفحه ۱۵۳ تا ۱۵۸.
حجازی، محمود فهمی، «زبان‌شناسی عربی: درآمدی تاریخی - تطبیقی در پرتو فرهنگ و زبانهای سامی»، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها، شرکت به‌نشر، ۱۳۷۹.
پیوند به بیرون
مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به زبان عربی در ویکی‌گفتاورد موجود است.
آخرین‌بار در ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۲۱، ‏۲۰:۲۰ ویرایش شده‌است
محتوا تحت CC BY-SA 3.0 در دسترس است
مگر خلافش ذکر شده باشد.
سیاست محرمانگی
شرایط استفاده
رایانه
 خانه تصادفی  در نزدیکی  ورود  تنظیمات  کمک مالی  دربارهٔ ویکی‌پدیا  تکذیب‌نامه‌ها
زبانپی‌گیریویرایش