pl.m.wikipedia.org
Willem Mengelberg
holenderski dyrygent
Josef Willem Mengelberg[1] (ur. 28 marca 1871 w Utrechcie, zm. 22 marca 1951 w Zuort w kantonie Gryzonia[2]) – holenderski dyrygent.
Willem Mengelberg
Imię i nazwiskoJosef Willem Mengelberg
Data i miejsce urodzenia28 marca 1871
Utrecht
Pochodzenieholenderskie
Data i miejsce śmierci22 marca 1951
Zuort
Gatunkimuzyka poważna
Zawóddyrygent
PowiązaniaKoninklijk Concertgebouworkest, Filharmonia Nowojorska
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Życiorys
Ukończył konserwatorium w Utrechcie[1], następnie kształcił się w konserwatorium w Kolonii u Franza Wüllnera (dyrygentura), Isidora Seissa (fortepian) i Adolfa Jensena (kompozycja)[1][2]. W latach 1891–1894 był dyrygentem orkiestry w Lucernie[2]. W 1895 roku objął kierownictwo Koninklijk Concertgebouworkest w Amsterdamie, którą kierował przez następne pół wieku, do 1945 roku, tworząc z niej w tym czasie jedną z wiodących orkiestr europejskich[1][2]. W latach 1907–1920 dyrygował Museumskonzerte we Frankfurcie nad Menem[2]. Od 1922 do 1930 roku był dyrektorem muzycznym Filharmonii Nowojorskiej, w ostatnim sezonie wspólnie z Arturo Toscaninim[1]. W 1928 roku otrzymał doktorat honoris causaUniwersytetu Columbia[1]. Od 1933 roku wykładał na Uniwersytecie Utrechckim[1][2]. W czasie II wojny światowej reprezentował postawę pronazistowską, co skutkowało otrzymaniem w 1945 roku zakazu występów publicznych w ojczyźnie, w związku z czym ostatnie lata życia spędził na emigracji w Szwajcarii[1][2].
Odznaczenia i wyróżnienia
Dorobek
Jako dyrygent prezentował różnorodny repertuar, obejmujący zarówno dzieła Vivaldiego czy Bacha, jak i twórców XX-wiecznych[2]. Propagował twórczość kompozytorów niemieckich, zwłaszcza Gustava Mahlera i Richarda Straussa[2], z którymi prywatnie przyjaźnił się[1]. Mahler zadedykował Mengelbergowi swoją V i VIII Symfonię, Strauss natomiast poemat symfoniczny Życie bohatera[1]. W 1920 roku wraz z Concertgebouworkest wykonał podczas cyklu 9 koncertów wszystkie symfonie Mahlera[2]. Dokonał prawykonań licznych dzieł, m.in. Życia bohatera Richarda Straussa (1898), Konzert im alten Stil Maxa Regera (1912), Concerto in modo misolidioOttorino Respighiego (1924), Carnaval d’AixDariusa Milhauda (1926), Háry János – SuiteZoltána Kodálya (1927), II koncertu skrzypcowego Béli Bartóka (1939), Der Schwanendreher (1935) i Koncertu skrzypcowego (1940) Paula Hindemitha, I (1930) i III Symfonii (1935) Willema Pijpera[2].
Przypisy
  1. a b c d e f g h i j Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 4 Levy–Pisa. New York: Schirmer Books, 2001, s. 2402. ISBN 0-02-865529-X.
  2. a b c d e f g h i j k Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 6. Część biograficzna m. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 2000, s. 182–183. ISBN 83-224-0656-8.
  3. a b c d e f g Frits Zwart (Hrsg.): Willem Mengelberg (1871–1951). Münster: Waxmann, 2006, s. 28-29. ISBN 978-3-8309-1181-4. (niem.)
  4. Kongelig Dansk Hof- og Statskalender 1940. København: Aktieselskabet J. H. Schultz Bogtrykkeri, 1940, s. 46.
  5. Onze Musici. Rotterdam: Nijgh & Van Ditmar’s Uitgevers-Maatschappij, 1911, s. 145.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Ostatnio edytowano 7 kwi 2021 o 13:56
Treść udostępniana na licencji CC BY-SA 3.0, jeśli nie podano inaczej.
Polityka prywatności
Zasady użytkowania
Wersja standardowa
Strona głównaLosujW pobliżuZaloguj sięUstawieniaWspomóż WikipedięO WikipediiKorzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność
JęzykObserwujEdytuj